Gezinsbehandeling in Coronatijd

Voor alle gezinnen is het een tijd waarin de wereld op zijn kop staat en alles anders is dan normaal. Langdurig met elkaar thuis moeten blijven is een nieuwe situatie voor iedereen en vergt op veel fronten aanpassingen van alle gezinsleden. Ambulant gezinsbehandelaar Mici Jansen-van de Wouw bij JENS vertelt hoe corona ook haar werk beïnvloedt en geeft een aantal tips voor gezinnen.

Beeldbellen helpt

“Mjjn ondersteuning aan het gezin moet ik anders vormgegeven, nu face-to-face contact niet mogelijk is. In plaats van naar de gezinnen toe te gaan, maak ik nu gebruik van appen, mailen, bellen en beeldbellen. Ik heb iedere week minimaal 1 keer (beeld)belcontact met al ‘mijn’ gezinnen, zodat ik weet hoe het gaat, wat er speelt en ik direct ‘op afstand’ kan coachen en ondersteunen als het mis dreigt te gaan,” zo vertelt Mici. “Ik merk dat het beeldbellen kinderen en jongeren helpt. Ze kunnen hun aandacht beter bij het gesprek houden dan wanneer ik bel. En ik kan dingen visueel ondersteunen.”

Nieuwe structuur voor het hele gezin

Mici betrekt het hele gezin bij opstellen van een nieuw dag- en weekschema en individuele- en gezinsafspraken. Dat zorgt ervoor dat iedereen zich gehoord en gezien voelt. “Ik help het gezin om zich aan afspraken te houden, waaraan ze allemaal een bijdrage geleverd hebben. Naderhand bekijken we samen welke afspraken goed werken en welke moeten worden bijgesteld. Zo kan ik zorg op maat bieden.”

Verbaasd over eigen veerkracht

Kijk in deze tijd vooral ook naar zaken die wel goed gaan, zegt Mici. “Vaak zijn de gezinnen vooral gericht op alle problemen. Ik merk dat ouders en kinderen meer energie hebben om dingen aan te pakken die nog lastig zijn, als ze zich ook realiseren wat wel goed gaat. Sommige gezinnen zijn zelfs verbaasd over hun eigen (veer)kracht en beseffen nu hoeveel invloed ze hebben op hun eigen situatie.

Hoofd net boven water

Andere gezinnen hebben juist intensieve begeleiding, coaching en ondersteuning nodig om in deze situatie het hoofd boven water te houden. “Per dag bekijk ik dan wat nodig is, terwijl ik ook nauw contact onderhoud met andere betrokken hulpverleners, school en de consulent van de gemeente. Zo kunnen we onze zorgen delen en samen bedenken hoe we escalatie kunnen voorkomen. Goede samenwerking, oog voor elkaars perspectief en open communicatie zijn hierbij belangrijk” aldus Mici.

Tips uit de praktijk

In het dagelijks contact dat Mici met de gezinnen heeft, ziet ze dat een aantal dingen belangrijk zijn in deze tijd. Tips waar ieder gezin in coronatijd zijn voordeel mee kan doen:

  • Volg zo veel mogelijk de normale dagelijkse routine. Dat maakt de dagen voorspelbaar en zorgt voor minder discussies gedurende de dag. Een weekplanning kan hierbij helpen.
  • Plan ook leuke extra activiteiten in het weekoverzicht in. Denk daarbij aan samen wandelen of fietsen of pizza of cake bakken.
  • Koppel een extraatje voor het hele gezin aan het goed verlopen van een dag. Bijvoorbeeld een filmmiddag, een picknick in de tuin of extra lekker eten. Zo zorg je voor verbondenheid en  positieve ervaringen. Dat zorgt ervoor dat je daarna weer meer van elkaar kunt verdragen en lontjes minder kort zijn.
  • Zoek samen naar momenten waarop alle gezinsleden ‘hun accu kunnen opladen’ en even tot rust kunnen komen.
  • Ga in gesprek met de school als het schoolwerk dagelijks tot conflicten met je kind leidt en spanningen hoog oplopen. Vraag om hulp als je ondersteuning nodig hebt om samen met de school tot een passende aanpak te komen.
  • Maak aangepaste afspraken met je kinderen over beeldschermmomenten en -tijd. De telefoon, tablet of laptop is nu een belangrijk middel voor kinderen en jongeren om contact te houden met klasgenoten en vrienden. Geef wel duidelijk aan dat de nieuwe afspraken alleen gelden voor de coronaperiode en dat beeldschermafspraken daarna weer worden als voorheen.
  • Lopen de spanningen hoog op? Zet dan een ‘time out’ in om escalatie te voorkomen. Vaak helpt het om als gezin een time-out codewoord af te spreken. Met dit codewoord kunnen gezinsleden de situatie stoppen.

Tot slot: leg de lat voor jezelf niet te hoog. Accepteer dat een aantal dingen nu niet perfect lopen of niet gedaan worden (bijv. huishoudelijke taken).